Podawanie leków w inhalacjach u koni (komora inhalacyjna)

Najłatwiejszym i najtańszym sposobem na inhalowanie chorego konia jest użycie tzw. komory inhalacyjnej, czyli urządzenia stosowanego również w leczeniu inhalacyjnym małych dzieci.
Do nauki i pierwszych inhalacji najlepiej zaopatrzyć się w inhalator dziecięcy typu babyhaler jest on znacznie tańszy od profesjonalnych inhalatorów końskich.

Krok pierwszy.

Uczymy konia tolerancji na przyłożenie końcówki inhalatora do jednej chrapy aby szczelnie zakrywała nozdrze.

Krok drugi.

Jeśli koń zaakceptuje inhalator uczymy go oddychania przez inhalator jednym nozdrzem, drugie szczelnie zakrywamy.

Krok trzeci

przyzwyczajamy  konia do odgłosu psiknięcia aerozolu wziewnego (podając lek do inhalatora kiedy nie jest on przyłożony do chrapy) dopiero kiedy koń akceptuje psikanie podajemy lek kiedy inhalator jest przyłożony do nozdrza. Wówczas podajemy dawkę leku w momencie zamknięcia zastawek inhalatora kiedy koń bierze wdech.

Należy pamiętać aby nie podawać leków wziewnych bezpośrednio do nosa tzn. bez użycia inhalatora, lek wówczas jest deponowany w przewodzie nosowym, podrażni śluzówkę i przede wszystkim nie działa.

Nie należy raczej podawać leków wziewnych u koni z dusznością kiedy ilość oddechów przekracza 20 oddechów na minutę. Oddech jest zbyt krótki a ograniczenie swobodnego oddechu u konia może spowodować niepotrzebny stres, w takiej sytuacji lepiej jest podać leki ogólnie. Leczenie wziewne  jest wskazane przy stanach zapalnych małego i średniego stopnia jest mało skuteczne w leczeniu silnych ataków choroby obturacyjnej RAO. Warto przyzwyczaić konia do podawania leków tą drogą dzięki czemu w stanach nawrotu choroby można zacząć od inhalacji, które są mniej szkodliwe od leków podawanych ogólnie, a niestety w większości przypadków alergie oddechowe są chorobą którą koń będzie miał do końca życia.

www.equinehaler.com

www.aeromask.com

Choroba zapalna dolnych dróg oddechowych (z ang.IAD)

koni wyścigowe często cierpią na IADChoroba zapalna dolnych dróg oddechowych IAD, jest to choroba która polega na powstaniu zapalenia na terenie dolnych dróg oddechowych na tle alergicznym lub infekcyjnym często oba te czynniki współistnieją jednocześnie.  Czasami występuje tylko jeden z objawów czasem koń prezentuje wszystkie naraz. W chorobie tej wyróżniamy trzy profile zapalne, profil jest określany na podstawie badania cytologicznego tzw. wypłuczyny pęcherzykowo-oskrzelowej. W zależności od rodzaju zapalenia i obecności bakterii dobiera się odpowiednie leczenie. Kiedy choroba jest tła alergicznego co zdarza się u koni powyżej 5 roku życia można ją porównać do kataru siennego u ludzi lub stanu przedastmatycznego. Konsekwencją nie leczonej choroby zapalnej tła alergicznego może być choroba obturacyjna RAO (dawniej COPD), choroby zbliżonej do ludzkiej astmy przebiegającej z atakami duszności. Niezależnie od przyczyny choroba zapalna objawia się: obniżoną tolerancją wysiłku (co nie zawsze jest widoczne u koni pracujących w małym sporcie lub rekreacji), kaszlem, białawym wypływem z nozdrzy. Czasem koń prezentuje tylko jeden objaw czasem wszystkie naraz.
Wczesne wykrycie choroby zapalnej pomaga szybko uporać się z jej objawami, czasem jednak skłonności do stanu zapalnego dolnych dróg oddechowych pozostają do końca życia. Najważniejsze jest aby w porę zapobiegać rozwojowi choroby aby nie przeszła ona w chorobę obturacyjną.
Choroba zapalna u młodych koni często przebiega z zaburzeniami odporności konieczne bywa podawanie leków podnoszących odporność lub antybiotyku. Przy wszystkich stanach zapalnych dróg oddechowych najważniejsze jest zapewnienie jak najczystszego powietrza w środowisku konia. Zmiany w otoczeniu polegają na zapewnieniu środowiska bezpyłowego. Często stosujemy też tymczasowe ograniczenie treningu konia ale nigdy nie pozbawiamy konia ruchu. Oprócz leków stosowanych w przebiegu choroby korzystne jest stosowanie suplementów na bazie ziół i witamin A,C,E, sprzyjających regeneracji nabłonka oddechowego.

Kaszel u konia

pobieranie wypłuczyny z oskrzeliKaszel  jest naturalnym odruchem pomagającym oczyścić drogi oddechowe, jest także objawem wielu infekcyjnych i nieinfekcyjnych chorób układu oddechowego. Najwięcej receptorów indukujących odruch kaszlu znajduje się u konia w krtani, tchawicy i oskrzelach. Jeśli choroba trwa bardzo długo odruch kaszlu staje się coraz słabszy aż do tego stopnia że koń w ogóle nie odkrztusza zalegającej wydzieliny. Tak się dzieje u koni z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (RAO).
Ważne jest ustalenie czy objawom kaszlu towarzyszy posmutnienie, gorączka wypływ z nosa co może sugerować chorobę na tle bakteryjnym czy wirusowym, szczególnie u młodych koni lub koni narażonych na częsty transport i kontakty z innymi końmi. Jeśli kaszel jest chroniczny lub występuje  sezonowo może być powodowany zwiększoną reaktywnością dróg oddechowych o podłożu alergicznym. Trwający ponad trzy tygodnie kaszel powinien budzić nasz niepokój gdyż może być zwiastunem choroby zapalnej dróg oddechowych (IAD) lub choroby obturacyjnej (RAO). Chorobom tym można zapobiegać i nie dopuścić do ich rozwoju podobnie jak w przypadku ludzkiej astmy. Choroba obturacyjna szczególnie obniża wartość użytkową konia a czasem uniemożliwia zupełnie mu pracę pod siodłem.
Niektóre infekcje niedoleczone mogą prowadzić do rozwinięcia się wyżej wymienionych chorób. Czasem ciężkie zapalenie płuc w młodym wieku powoduje, że jako starszy koń zachoruje  on na chorobę obturacyjną.kaszel u konia
Zdarza się również niezwykle rzadko że zmiany zapalne lub zwyrodnieniowe krtani powodują powstanie odruchu kaszlu. Jednak należy zaznaczyć, że zmiany na terenie górnych dróg oddechowych rzadko powodują kaszel.
Jeśli koń pokasłuje od niedawna i nie ma podniesionej temperatury można podać mu suplementy oparte na ziołach i witaminach, które są dostępne w sklepach jeździeckich. Należy pamiętać, że niektóre z nich zawierają substancje działające wykrztuśnie (jodek potasu, zioła wykrztuśne itp.) i będą potęgowały kaszel. nie należy nigdy na własną rękę podawać leków typu Ventipulmin rozszerzających oskrzela taki lek w monoterapii może wywołać więcej szkody niż pożytku.  Niestety u koni nie działają leki hamujące kaszel np.: kodeina jak u ludzi. jedyne leki łagodzące kaszel to leki rozszerzające oskrzela lub znieczulające błonę śluzową układu oddechowego.

Jeśli kaszel przedłuża się (powyżej 3 tygodni) należy zasięgnąć porady lekarza weterynarii. Czasem aby rozpoznać przyczynę kaszlu konieczne jest badanie endoskopowe dróg oddechowych i  pobranie wypłuczyny, czyli próbki ze światła układu oddechowego. W badanych próbkach różnicuje się wypłukane komórki i izoluje bakterie lub grzyby. Ilość  i rodzaj komórek a także stan pobudzenia bardzo dokładnie określają rodzaj zapalenia dróg oddechowych. Obecnie dość modne stało się stosowanie immunoterapii czyli odczulania koni w leczeniu kaszlu u koni, należy jednak pamiętać, że najpierw należy rozpoznać przyczynę kaszlu a potem leczyć. Testy alergiczne wykonywane u koni nie są jeszcze w pełni wystarczające do rozpoznania alergii oddechowej u koni można je stosować jako uzupełnienie diagnostyki.